Terugblik en opbrengsten JIPPA symposium 6 december ETZ, Tilburg: ‘Samen Beslissen: van onderzoek naar duurzame toepassing’

We kijken terug op een mooie bijeenkomst. Een grote opkomst en deelnemers met heel diverse achtergronden; zorgverleners, patiënten(vertegenwoordigers), onderzoekers, ziekenhuisbestuurders, zorgverzekeraars, ontwikkelaars van keuzehulpen en vele belanghebbende partijen. Bijzonder was ook de grote vertegenwoordiging vanuit de ziekenhuizen.

De sfeer tijdens het symposium was levendig met hoge betrokkenheid vanuit de zaal. In het eerste gedeelte werden de resultaten en geleerde lessen uit het JIPPA initiatief toegelicht en praktische handvaten aangereikt. Het tweede gedeelte bestond uit paneldiscussies. Het symposium werd in goede banen geleid door Theo Verbruggen.

Hierbij willen we graag de definitieve tekst met de presentaties, cartoons, quotes en overige opbrengsten van het symposium delen en alle deelnemers danken voor hun komst en actieve bijdrage.

 

Het JIPPA initiatief

100 zorgverleners en 1000 patiënten, in de helft van alle ziekenhuizen in Nederland. Zij vormden de basis van het JIPPA-onderzoek, een studie naar het gebruik van keuzehulpen voor patiënten met gelokaliseerd prostaatkanker.

Bekijk de drie keuzehulpen en een inhoudelijk artikel over JIPPA

Presentaties onderzoeksresultaten

Paneldiscussies

Tijdens de paneldiscussies bleek dat zowel artsen, patiënten, ziekenhuisbesturen als zorgverzekeraars enthousiast en overtuigd zijn en vinden dat toepassing van Samen Beslissen de norm moet worden.

De volgende stukken werden tijdens de paneldiscussies ingebracht:

  • OncoKompas: via OncoKompas worden patiënten oa gewezen op de voor hen relevante keuzehulpen
  • Gezamenlijke ambitie CZ groep en Zilveren Kruis: CZ groep en Zilveren Kruis streven er naar om hun verzekerden en alle overige patiënten in 2020 in alle Nederlandse ziekenhuizen gezamenlijke besluitvorming (Samen Beslissen) op een gestructureerde en herkenbare manier in de spreekkamer te laten ervaren voor oncologische zorg en die electieve zorg waarbij meerdere gelijkwaardige behandelingsalternatieven aanwezig zijn. Hiervoor willen CZ groep en Zilveren Kruis samen met andere partijen krachten bundelen om toepassing te versnellen.

Cartoons

Tijdens het symposium werden diverse cartoons gemaakt. Deze vindt u ter inspiratie hier terug.

Tweets en quotes

Hieronder vindt u een selectie van tweets en quotes tijdens het symposium:

  • Patiënt: “Het onderzoeksresultaat is zo herkenbaar, het klopt helemaal. Heel erg blij met fenomeen keuzehulpen; op dat moment was het voor mij een feestdag”
  • Uroloog: “Het is zoveel leuker om het te doen. De beloning is een tevreden patiënt”
  • Zorgverzekeraar: “Samen Beslissen moet de norm worden, hierover kan geen discussie zijn.”

 

Samenvatting interactieve sessie

Tijdens het laatste gedeelte werd in groepen gediscussieerd over wat nodig is voor het borgen van duurzame toepassing. Hieronder vindt u een samenvatting van de resultaten:

‘Wat is nodig voor duurzame toepassing in de eigen organisatie?’

  • Methodiek : vrije beschikbaarheid; kwaliteit en up to date houden keuzehulpen; validatie en regie bij beroepsvereniging en patiëntenvereniging; resultaten inzichtelijk op punt van transparantie en kwaliteit: inzicht in wat toepassing van Samen Beslissen oplevert; match doelgroep met tool
  • Gebruikers; kartrekker/voorvechter/drager in organisatie; gedrag en cultuur essentieel; lef om gesprek aan te gaan en Samen Beslissen toe te passen; loslaten van zekerheden; gesprekstraining en scholing; empoweren zowel patiënten als zorgverleners; reflectie op werkwijze
  • Organisatie; faciliteren in alle aspecten van het beleid als standaard manier van werken, opnemen in richtlijnen; duidelijke rol oncologieverpleegkundige in het proces; koppelen met systemen en ICT, integreren in het zorgpad
  • Randvoorwaarden: financiële prikkel veranderen(niet belonen voor behandeling, maar voor goede zorg); brede instemming staf; tijd en ruimte krijgen voor implementatie

 

‘Wat is randvoorwaardelijk nodig in de samenwerking met stakeholders?’

  • Overtuiging dat Samen Beslissen een basisvoorwaarde is voor goede zorg
  • Vertrouwen in samenwerking; structurele aanpak en borging
  • Gezamenlijke visie; agenda; ontwikkelkalender zodat niet vergelijkbare tools naast elkaar worden ontwikkeld/zodat men weet wat in ontwikkeling is.
  • Faciliterende rol van zorgverzekeraars
  • Stimuleren toepassing Samen Beslissen; bijv. patiëntenvereniging als voorwaarde voor “lintje” en zorgverzekeraars als inkoopvoorwaarde
  • Huisarts betrekken

 

Informatiemarkt en beschikbare ondersteunende materialen

Tijdens het symposium was er ook een informatiemarkt. Hieronder vindt u materialen die u op weg kunnen helpen bij de toepassing van Samen Beslissen:

Suggesties en/of vragen:

Heeft u suggesties en/of vragen naar aanleiding van het symposium neem dan contact op met Linda van Mierlo, Programmamanager Zorginnovatie CZ: linda.van.mierlo@cz.nl

Programma bekend van het Symposium Samen Beslissen: van onderzoek, naar duurzame toepassing

Wanneer: 6 december 2016

Waar: Aula ETZ, locatie St. Elisabeth, Hilvarenbeekseweg 60, Tilburg

De NVU verleent accreditatie (3 punten) voor deelname aan dit symposium.

Voor het gedetailleerde programma, incl. overzicht van de sprekers, klik hier.

15.30-16.00 Ontvangst deelnemers

16.00-16.15 Opening JIPPA symposium ‘Samen beslissen’

16.15-16.30 Hoe is JIPPA tot stand gekomen? Vraaggesprek met de JIPPA initiatiefnemers

16.30-17.30 JIPPA onderzoeksresultaten

17.30-18.00 Pauze en informatiemarkt

18.00-18.05 Hervatting programma

18.05-18.30 Geleerde lessen vanuit zorgverleners en patientenperspectief

18.30-19.00 Belangen ziekenhuis en zorgverzekeraar

19.00-19.30 Wat is nodig om Samen beslissen duurzaam toe te passen?

19.30-20.00 Samenvatting en afsluiting

20.00-20.30 Borrel

Meld je aan voor 30 november 2016 via: jippa@etz.nl ovv aanmelding symposium Samen Beslissen JIPPA. De toegang is gratis. Let wel de beschikbare plaatsen zijn beperkt, dus meld je vandaag nog aan!

Save the date! 6 december 2016 – Symposium Samen Beslissen: van onderzoek, naar duurzame toepassing, ETZ Tilburg

De initiatiefnemers van JIPPA (Tilburg University, ETZ, Radboud UMC, Radboud Universiteit, VUMC, Vrije Universiteit Amsterdam en CZ) stellen jouw aanwezigheid erg op prijs bij het afsluitende symposium “Samen Beslissen: van onderzoek, naar duurzame toepassing.”

Hoe implementeer je Samen Beslissen? Wat de effecten zijn die Samen Beslissen oplevert voor zorgverleners en patiënten? Hoe kan Samen Beslissen worden ingebed in een zorgpad? Welke vorm van keuzehulp is het meest geschikt is? En welke factoren stimuleren duurzame toepassing?

Wil je meer weten: Kom dan op 6 december naar het ETZ, in Tilburg locatie Elisabeth ziekenhuis.

Tijdens dit symposium presenteren wij de resultaten en geleerde lessen van het JIPPA initiatief (44 ziekenhuizen; 1000 patiënten en 100 zorgverleners) en bieden we praktische handvatten voor de implementatie. In het interactieve gedeelte delen we vanuit verschillende perspectieven het belang van Samen Beslissen en gaan we met elkaar in gesprek over faciliterende factoren en randvoorwaarden voor duurzame toepassing. Ook is er een informatiemarkt waar u in contact kunt komen met partijen die ondersteunende materialen voor Samen Beslissen hebben ontwikkeld of ondersteunen bij de implementatie ervan.

Meld je aan via: jippa@etz.nl ovv aanmelding symposium Samen Beslissen JIPPA. De toegang is gratis. Let wel de beschikbare plaatsen zijn beperkt, dus meld je vandaag nog aan! Voor meer informatie, klik hier. Verdere informatie over het definitieve programma en sprekers volgt spoedig.

Nieuwsbrief april 2014

Joint implementation Prostate cancer patient-centred care (JIPPA) is een samenwerkingsverband voor patiëntgerichte zorg en richt zich op de implementatie van keuzehulpen voor de behandelkeuze bij prostaatkanker. Aan het samenwerkingsverband nemen zorgverzekeraar CZ, Radboud UMC, VUMC en de combinatie Tilburg University, St. Elisabeth ziekenhuis en LUMC, deel. Het doel van JIPPA is om landelijk het gebruik van keuzehulpen bij prostaatkanker te stimuleren en gezamenlijk onderzoek te doen naar de toepassing ervan. De uitkomsten van het onderzoek worden gebruikt om de keuzehulpen te verbeteren. Daarnaast wordt onder meer gekeken welke vorm van keuzehulp voor welke patiënt het meest geschikt is. Na afloop van het onderzoek worden de keuzehulpen op één portaal aangeboden, met concrete aanbevelingen voor optimaal gebruik in de dagelijkse praktijk. Een jaar geleden is het project van start gegaan met een kick-off bijeenkomst op de campus van de Universiteit van Tilburg. In deze nieuwsbrief geven we een overzicht van het belangrijkste nieuws vanuit het project van het afgelopen jaar:

Meer dan 40 deelnemende ziekenhuizen

ziekenhuis

Tijdens de kickoff-bijeenkomst in mei 2013 konden we melden dat er al 24 deelnemende ziekenhuizen waren bij het JIPPA-initiatief. Inmiddels het is het aantal betrokken ziekenhuizen opgelopen tot meer dan 40. Dit betekent dat ongeveer dat helft van alle Nederlandse ziekenhuizen betrokken is bij een van de drie deelprojecten van JIPPA. Dit grote aantal geeft aan dat het thema van gedeelde besluitvorming leeft en de keuzehulpen worden gezien als nuttig instrument. In een deel van de betrokken ziekenhuizen wordt inmiddels al een keuzehulp gebruikt, het andere deel volgt geleidelijk.

JIPPA als voorbeeldproject in RVZ-advies

RVZ

Ondanks de invoering van het nieuwe zorgstelsel in 2006, dat onder meer een omslag van aanbod- naar vraagsturing beoogde, komt participatie van de patiënt ‘in de spreekkamer’ nog moeizaam van de grond, terwijl (veel) patiënten graag meer en actiever willen (kunnen) participeren in hun behandeling. Een adviesaanvraag door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hierover aan de Raad voor de Volksgezondheid en zorg (RVZ), heeft geleid tot het rapport ‘De participerende patiënt’. Om de rol van de patiënt in de zorg te versterken doet de Raad een aantal concrete aanbevelingen op het terrein van de beschikbaarheid van gezondheidsinformatie, richtlijnen, keuzehulpen, zorgplan, opleiding van patiënt en zorgverlener, de organisatie van de zorg en financiële prikkels.

Op het gebied van gezamenlijke besluitvorming en zelfmanagement constateert de RVZ dat er een mentaliteitsverandering van alle betrokkenen nodig is om dit te bereiken. Specifiek over keuzehulpen stelt het rapport: ‘Gecoördineerd onderzoek, waarbij betrokken patiëntenorganisaties, zorgaanbieders en zorgverzekeraars samenwerken aan de ontwikkeling en implementatie van keuzehulpen is dan ook noodzakelijk.’ JIPPA wordt vervolgens als voorbeeld hiervan genoemd.

Aan het rapport is ook in de Tweede Kamer aandacht besteed en het wordt door de minister gebruikt bij haar beleid op het gebied van het bevorderen van de patiëntparticipatie.

 

Keuzehulpen vermeld in nieuwe richtlijn prostaatkanker

De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft in samenwerking met het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) de bestaande richtlijn prostaatkanker uit 2007 gereviseerd. Voor het eerst wordt in deze richtlijn aandacht besteed aan het gebruik van keuzehulpen bij de behandelkeuze. Genoemd wordt onder andere hoe keuzehulpen de betrokkenheid van de patiënt bij de keuze kunnen vergroten en spanning rond de behandelkeuze verminderen. Er worden nog geen concrete adviezen gegeven over hoe keuzehulpen het beste toegepast kunnen worden. Eén van de doelen van JIPPA is om bij de afronding van het project wel concrete aanbevelingen te kunnen doen over het succesvol toepassen van keuzehulpen in de dagelijkse praktijk. De nieuwe richtlijn is deze maand gepubliceerd op Oncoline, de online portal voor richtlijnen in oncologische zorg van IKNL.

Value Based Healthcare: JIPPA wint categorie ‘samenwerking’

Op 10 april 2014 werd in Nijkerk de Value Based Healthcare Prize 2014 uitgereikt. Deze prijs is er voor het initiatief dat de meeste waarde toevoegt aan de gezondheidszorg vanuit het oogpunt van de patiënt. De prijs is een initiatief van het Value Based Healthcare Centre Europe, in samenwerking met het Erasmus MC en de Samenwerkende Topklinische ziekenhuizen (STZ). Naast de hoofdprijs, waren er prijzen in drie sub-categorieën: ‘Samenwerking’, ‘kosten-effectiviteit’ en ‘patiëntrelevante uitkomsten’. JIPPA won de titel ‘Meest uitzonderlijke initiatief’ in de categorie ‘samenwerking’. De jury sprak haar waardering uit voor de onderlinge samenwerking van de betrokken partijen en bovenal voor het gerealiseerde draagvlak in het grote aantal deelnemende ziekenhuizen. De uiteindelijke winnaar was ‘Meetbaar beter’, een initiatief van de Nederlandse hartcentra om met behulp van relevante uitkomstindicatoren de zorg te verbeteren.

Ondertussen in… Nijmegen

Radboudumc

De Nijmeegse keuzehulp is gebaseerd op de resultaten van een eerdere studie, die de effectiviteit van de keuzehulp aantoonde; de patiënt participatie en kennis werd vergroot en minder mannen bleven onbeslist (van Tol-Geerdink et al., BJU Int 2013; 111: 564-573). De huidige implementatiestudie loopt inmiddels een jaar en gaat goed. In de regio Nijmegen nemen acht ziekenhuizen deel aan de studie. In die ziekenhuizen wordt door urologen en/of oncologieverpleegkundigen de keuzehulp aangeboden aan patiënten die een keuze hebben bij de behandeling van gelokaliseerd prostaatkanker. Zij hebben tot nu toe ruim 250 patiënten gevraagd om deel te nemen aan de studie, waarvan een ruime meerderheid ook instemde met deelname (94 %). De dataverzameling is gestart in april 2013 met het versturen van vragenlijsten aan controlepatiënten (zonder keuzehulp). De vragenlijst voor controlepatiënten bevat algemene vragen over de besluitvorming (o.a. Decisional Conflict Scale, tevredenheid over informatie, kennis, etc.). Deze lijst is ingevuld door 65 controlepatiënten.

Vanaf juni 2013 is gestart met de implementatie van de keuzehulp. De vragenlijst voor patiënten die de keuzehulp kregen aangeboden, bevat naast de algemene vragen over de besluitvorming (zie boven) ook vragen over de keuzehulp. Die vragen hebben betrekking op de inhoud van de keuzehulp en op de manier waarop deze wordt ingezet. Inmiddels hebben 173 patiënten met keuzehulp de vragenlijst ingevuld. Van hen gaf 84 procent aan dat zij de keuzehulp daadwerkelijk hadden gebruikt voor hun besluitvorming. Zij blijken overwegend zeer positief over de keuzehulp en over de manier waarop deze door de zorgverleners wordt ingezet.

Voor de zorgverleners is een vragenlijst ontwikkeld over de belemmerende en bevorderende factoren bij implementatie van de keuzehulp (gebaseerd op de MIDI-lijst van TNO, Fleuren 2012). Van de 30 deelnemende zorgverleners (22 urologen en 8 verpleegkundigen) hebben er 24 zorgverleners deze vragenlijst ingevuld (80%). Ook zij zijn positief over de keuzehulp en beoordelen deze met een gemiddeld cijfer van 8,1. De intake periode loopt nog tot juli 2014 waarmee de totale inclusie wordt ingeschat op 300 patiënten.

Nij-nieuwsbrief Jippa

Ondertussen in… Amsterdam

VUmc

De ontwikkeling van de keuzehulp in het VUmc is volgens het ‘participatief ontwikkelproces’ gegaan, waarbij zowel de Prostaatkankerstichting, patiënten, hun partners en zorgprofessionals betrokken zijn geweest. Er zijn twee verschillende versies ontwikkeld: een digitale en een papieren versie, die beiden worden toegepast in de klinische praktijk.

In regio Amsterdam is per 1 maart 2014 in 16 ziekenhuizen gestart met de studie en werving van patiënten. Ook worden partners van patiënten bij het onderzoek betrokken. Er is gekozen voor een gerandomiseerde ‘stepped wedge’ studieopzet. Hierbij zijn alle deelnemende ziekenhuizen gerandomiseerd in clusters van vier ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen starten gelijktijdig met inclusie van patiënten voor de controlegroep, waarna stapsgewijs, per cluster van vier ziekenhuizen, wordt overgestapt op implementatie van de keuzehulp. In juni zal het eerste cluster van vier centra starten met het gebruik van de keuzehulp, hierna start iedere maand een nieuw cluster van vier centra. In de eerste maand van de studie zijn al ongeveer dertig controle-patiënten geworven.

Op 21 maart 2014, is in een presentatie op het NVPO-congres (wetenschappelijke beroepsvereniging voor professionals uit de psychosociale oncologie) de ontwikkeling van de keuzehulp van het VUmc aan de orde geweest.